Linux Dosya Sistemi Hiyerarşisi

Linux bir Unix koludur. Bu yüzden “Tekil Hiyerarşik klasör Yapısı”nı benimsemiştir. Her şey ” / ” simgesiyle ifade edilen root klasöründen baslar, aşağıya doğru iner. Windows’taki gibi C: ve D: şeklinde sözde sürücüler (drivers) bulunmaz her şey bir dosya(root-kök dosyası(/)) içerisinde yer alır ve bu dosya sistemi hiyerarşik bir yapıda bulunur. Linux, / (root) klasöründen başlayarak, boot işlemindeki önem sırasına göre klasörleri dizer. Ayrıca küçük büyük harf duyarlılığı önemli bir konudur.

Linux Dosya Sistemi Hiyerarşisi İçerik türleri

Bunlar bir Linux dosya sisteminde depolanan ana içerik türleridir.

     Kalıcı – Bunlar, yeniden başlatma sonrasında kalıcı olması gereken içeriklerdir, örn. Sistem ve uygulama yapılandırma ayarları.
     Çalışma Zamanı – Çalışan bir işlem tarafından oluşturulan içerik; genellikle bir yeniden başlatma ile silinir
     Değişken / Dinamik – Bu içerik Linux sisteminde çalışan işlemler tarafından eklenebilir veya değiştirilebilir.
     Statik içerik – Bu, açıkça düzenlenene veya yeniden yapılandırılana kadar aynı kalır.

Önemli Linux Dizinleri – Bir dağıtımdan diğerine farklılık gösterebilir

  • /
    • Her bir dosya ve dizin “/” kök dizini altındadır.
    • Sadece root kullanıcısı bu dizin altında yazmaya yetkilidir.
    • /root dizini ile karıştırılmamalıdır.
  • /bin – User Binaries – Kullanıcı Çalıştırılabilir Dosyaları
    • “Binaries” kelimesinin kısaltmasıdır.
    • Temel ve yaygın Linux komutlarının çalıştırılabilir dosyalarının olduğu dizindir.
    • Sistemdeki tüm kullanıcıların çalıştırabileceği komutların, çalıştırılabilir dosyaları bu dizinde tutulur.
    • Örn: ps, ls, ping, grep, cp
  • /sbin – System Binaries – Sistem Çalıştırılabilir Dosyaları
    • /bin dizini gibi bu dizinde çalıştırılabilir dosyaları tutar.
    • /bin dizininden farklı olarak buradaki çalıştırılabilir dosyalar genelde sistem yöneticisi tarafından kullanılır.
    • Örn: iptables, reboot, fdisk, ifconfig, swapon, fsck, init, route
  • /etc – Configuration Files – Konfigürasyon Dosyaları
    • Tüm programların ihtiyaç duyduğu konfigürasyon dosyaları bu dizinde saklanır.
    • Bu dizinde ayrıca, kurulumunu yaptığımız programların başlatma ve durdurma betikleri de bulunabilir.
    • Örn: /etc/apache.conf, /etc/resolv.conf
  •  /dev – Device Files – Cihaz Dosyaları
    • Sisteme bağlı tüm cihazlara ait dosyaları  tutar.
    • Örn: /dev/null, /dev/tty1, /dev/sda
  • /proc – Process Information – İş parçası bilgisi
    • Sistemde çalışan iş parçaları hakkında bilgileri içeren dosyaları barındırır.
    • Sistem kaynakları hakkında bilgiler içeren dosyalar bu dizin altındadır.
    • Örn: /proc/uptime, /proc/{pid}
    • Bu dizin “pseudo filesystem” ve/veya “virtual filesystem” yapısındadır. Detaylı bilgi için buradan.
  • /var  – Variable Files – Değşken Dosyalar
    • İçeriğinin giderek artması beklenen dosyalar (özellikle log dosyaları) bu dizin altında tutulur.
    • Örn: /var/log, /var/lib, /var/mail, /var/spool, /var/lock, /var/tmp önemli diğer alt dizinleridir.
  • /tmp – Temporary Files – Geçici Dosyalar
    • Sistem ve/veya kullanıcılar tarafından yaratılan geçici dosyalar bu dizinde tutulur.
    • Bu dizin altındaki dosyalar, sistem yeniden başlatıldığında silinir.
  • /usr – User Programs – Kullanıcı Programları
    • İkinci seviye programlar yani kullanıcıların yükleyip kullandığı programlara ait çalıştırılabilir dosyalar, kütüphaneler, dökümantasyonlar ve kaynak kodlar bu dizin altında tutulur.
    • Eğer bir program /bin altında bulunamıyor ise /usr/bin dizinine bakılmalıdır. Örn: at, awk, cc, less, scp
    • /usr/sbin alt dizini sistem yöneticileri için bazı çalıştırılabilir dosyaları tutar. Eğer bir program /sbin altında bulunamıyor ise /usr/sbin dizini kontrol edilmelidir. Örn: atd, cron, sshd, useradd, userdel
    • /usr/lib dizini, /usr/bin ve /usr/sbin dizinlerindeki programlar için kütüphaneleri barındırır.
    • /usr/local dizini kullanıcının bir kaynaktan yüklediği programları barındırır. Örn: /usr/local/apache2
  • /home – Home Directories – Kullanıcı Profil Dizinleri
    • Sistemdeki tüm kullanıcıların kişisel dosyalarını sakladığı dizindir.
    • Örn: /home/bozok, /home/hasan, /home/burcu
  • /boot – Boot Loader Files – Önyükleme Dosyaları
    • Sistem önyüklemesi (sistemin ayağa kalkması) için gerekli dosyaları barındırır.
    • Linux kernel’e (Linux çekirdeği) ait initrd, vmlinux, grub dosyaları bu dizin altındadır.
  • /lib – System Libraries – Sistem Kütüphaneleri
    • /bin ve /sbin dizinleri altındaki programların ihtiyaç duydukları kütüphaneler bu dizinler altında konumlanmıştır.
    • Kütüphane dosya isimleri ld* veya lib*.so.* şeklinde ifade edilir.
    • Örn: ld-hasan-3.5.2.4.so, libbozok.so.2.7
  • /opt – Optional add-on Applications  – Opsiyonel Eklentiler
    • Çeşitli geliştiricilere ait eklentiler bu dizin altında tutulur.
    • Eklenti uygulamalar /opt/ veya /opt/alt-dizin dizinlerine kurulmalıdır.
  • /mnt – Mount Directory – Bağlantı (monte) Dizini
    • Sistem yöneticilerinin çeşitli dosya sistemlerini bağladığı geçici dizindir.
  • /media – Removable Media Devices – Çıkarılabilir Medya Cihazları
    • Çıkarılabilir cihazlar için geçici bağlantı (monte) dizinidir.
    • Örn: /media/cdrom, /media/floppy, /media/usb
  • /srv – Service Data – Servis Verisi
    • Sistem tarafından verilen hizmetlerin verilerini tutar.
    • Örn: Web sunucular için veri ve betikler, FTP sunucusu tarafından sunulan veriler, versiyon kontrol sistemi tarafından sunulan veriler

You may also like...